Eerder aanvragen in het bouwproces
Vanaf 1 oktober 2026 kunnen gemeenten eerder een aanvraag doen voor stroomaansluitingen voor woningbouw en scholen. Dit kan al vroeg in het bouwproces. Let op: eerder aanvragen geeft geen garantie dat er op tijd ruimte is op het stroomnet. Het helpt om projecten beter mee te nemen in de planning.
Actuele ontwikkelingen
Update juli 2026
De werkwijze voor Eerder Aanvragen is verder uitgewerkt. Gemeenten kunnen zich nu voorbereiden op het indienen van aanvragen voor transportcapaciteit vanaf 1 oktober 2026.
Wat is nieuw?
- Gemeenten worden gevraagd zich nu al voor te bereiden door projecten, projectgegevens en benodigde bewijslast in kaart te brengen.
- Voor de start van de nieuwe werkwijze geldt een eenmalige gefaseerde indiening van aanvragen op basis van het geplande startbouwjaar van projecten.
Meer informatie
Eerder aanvragen voor woningbouw en scholen
Om rekening te houden met toekomstige bouwprojecten, kunnen gemeenten vanaf 1 oktober 2026 eerder in het bouwproces een aanvraag doen voor aansluitingen. Dat geldt voor woningbouw en voor scholen.
Wat levert eerder aanvragen op?
Door eerder aan te vragen ontstaat meer duidelijkheid:
- U weet eerder of er ruimte is op het stroomnet voor een project
- U kunt plannen beter afstemmen op beschikbare capaciteit
- U verkleint onzekerheid in de ontwikkeling van het project
Eerder aanvragen geeft geen garantie op ruimte op het stroomnet.
Vraag apart maatschappelijke prioritering aan
Naast een aanvraag binnen de werkwijze Eerder aanvragen, doet u als gemeente (of gemachtigde projectontwikkelaar) een aparte aanvraag voor het krijgen van maatschappelijke prioriteit.
Kleinschalig onlosmakelijk verbonden activiteiten (KOVA) bij woningbouwprojecten
Bij woningbouwprojecten kunnen ook voorzieningen nodig zijn die niet uit woningen bestaan, maar wel noodzakelijk zijn voor het functioneren van het project. Denk bijvoorbeeld aan een kleine supermarkt, buurtvoorziening of andere kleinschalige functie die onlosmakelijk verbonden is met de woningbouw. Om duidelijkheid te geven over de toepassing van het prioriteringskader hebben de regionale netbeheerders gezamenlijk beleid opgesteld voor KOVA.
- Wanneer is sprake van KOVA?
Een activiteit valt alleen onder KOVA als aan alle onderstaande voorwaarden wordt voldaan:
- de activiteit is kleinschalig;
- de activiteit is onlosmakelijk verbonden met de woningbouwontwikkeling;
- het hoofddoel van het project is wonen;
- de activiteit heeft een ondergeschikt karakter ten opzichte van wonen;
- zonder de activiteit kan de woningbouwontwikkeling redelijkerwijs niet worden gerealiseerd;
- er is geen sprake van een zelfstandige commerciële ontwikkeling of gebiedsontwikkeling.
- Hoeveel vermogen kan worden aangevraagd?
Binnen een woningbouwproject kan per woning maximaal 1,3 kilowatt aan KOVA-vermogen worden aangevraagd. Deze norm is gebaseerd op 7,5% van de maximale doorlaatwaarde van een standaard woningaansluiting en vormt een uniforme grens voor alle netbeheerders.
- Belangrijk om te weten
- Collectieve voorzieningen die direct verbonden zijn aan de woonfunctie, zoals liften, centrale verlichting of collectieve warmtevoorzieningen, vallen niet onder het KOVA-budget.
- Het KOVA-budget geldt voor het totale woningbouwproject.
- Aanvragen boven het beschikbare KOVA-budget komen niet in aanmerking voor prioritering binnen de categorie wonen en moeten apart worden aangevraagd.
- Hoe is dit beleid tot stand gekomen?
Bij de ontwikkeling van dit beleid hebben regionale netbeheerders samengewerkt met vertegenwoordigers van gemeenten, projectontwikkelaars, brancheorganisaties en het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Er is een uitgebreid verslag van deze samenwerking, de analyse en de uitkomsten gemaakt.
De nieuwe werkwijze is nog in ontwikkeling
Vanaf 1 oktober kunt u als gemeente eerder in het bouwproces een aanvraag doen voor woningbouw en onderwijs. Dit doet u via mijnaansluiting.nl. Wij werken deze nieuwe werkwijze nu verder uit. Dit doen we samen met de Autoriteit Consument en Markt (ACM), Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO), het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en het ministerie van Economische zaken en Klimaat (EZK). Er zijn nog juridische en praktische vragen. Daarom is de aanpak nog niet definitief.
Richtlijnen voor eerder aanvragen
De werkwijze 'Eerder aanvragen in het bouwproces' maakt het mogelijk om tot 10 jaar vooruit een aanvraag te doen. U doet dit per bouwfase.
Bij de aanvraag geeft u deze gegevens door:
- Het aantal en type aansluitingen. En het type bouw (hoogbouw of laagbouw). Bijvoorbeeld: 100 aansluitingen 3 x 25A laagbouw, 50 aansluitingen 3 x 25A hoogbouw.
- Aantal en type aansluitingen voor collectieve voorzieningen en voor onlosmakelijk verbonden activiteiten.
- De manier van verwarmen op planniveau. Bijvoorbeeld bodemwarmtepomp, luchtwarmtepomp of warmtenet.
- De gewenste datum van de definitieve aansluitingen per fase.
- De locatie van het project (als polygoon).
De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is het eerste aanspreekpunt voor gemeenten. Op de website van de VNG vindt u meer informatie over onder andere de voorwaarden en werkwijze van 'Eerder aanvragen in het bouwproces'.
Maatschappelijk prioriteren
We prioriteren maatschappelijk bij het verdelen van transportcapaciteit in gebieden waar congestie is. Dit doen we voor zowel kleine als grote aansluitingen op dezelfde manier. Prioriteren doen we omdat de Autoriteit Consument en Markt (ACM) dit heeft vastgelegd in een codebesluit. Met maatschappelijk prioriteren kunnen organisaties die een belangrijke maatschappelijke functie hebben, een hogere plek krijgen op de wachtlijst voor transportcapaciteit bij congestie. Denk bijvoorbeeld aan woningbouw, scholen, waterschappen en de brandweer.
Tijdlijn
- Vanaf 1 juli 2026
- Er is 1 wachtlijst voor kleine en grote aansluitingen. Deze geldt voor alle netgebruikers: consumenten, bedrijven en organisaties.
- Projecten die onder het prioriteringskader vallen, kunnen voorrang aanvragen als er een tekort aan transportcapaciteit is.
Vrijgave van gereserveerde capaciteit
Vanaf 1 juli stellen we vast hoeveel gereserveerde capaciteit overblijft, Deze capaciteit:
- komt stapsgewijs beschikbaar, als dit er nog is;
- wordt verdeeld op volgorde van de wachtlijst;
- is tot 1 januari 2027 alleen beschikbaar voor projecten met prioriteit. Deze projecten zijn als eerste aan de beurt.
Heeft dit antwoord u geholpen? - Vanaf 1 oktober 2026
- Eerder aanvragen voor woningbouw en scholen.
- Dit kan tot maximaal 10 jaar vooruit in het bouwproces.
Vraag ook maatschappelijke prioriteit aan.
Voldoet een project al aan de vereiste bewijslast?
Vraag dan prioriteit aan.
Omdat vanaf 1 januari 2027 de gereserveerde capaciteit ook beschikbaar komt voor projecten zonder prioriteit, is het voor woningbouw verstandig om de aanvraag en het prioriteitsverzoek vóór 1 januari 2027 te hebben gedaan.
Heeft dit antwoord u geholpen? - Vanaf 1 januari 2027
- Tot 1 januari 2027 geven wij de gereserveerde capaciteit vrij op verschillende momenten en in verschillende gebieden. Deze capaciteit geven we in die periode alleen aan aanvragen met maatschappelijke prioriteit.
- Is er op 1 januari 2027 nog capaciteit beschikbaar? Dan komt deze ook beschikbaar voor projecten zonder prioriteit.
Heeft dit antwoord u geholpen?
Wachttijden kunnen oplopen
In sommige gebieden duurt het lang voordat er weer ruimte is op het stroomnet. Soms moeten we het net uitbreiden met nieuwe kabels, elektriciteitshuisjes of verdeelstations. Dat kost veel tijd. Daardoor kan het jaren duren voordat er weer ruimte is op het net. We snappen dat dit grote impact heeft op de plannen, ambities en wensen van gemeenten, projectontwikkelaars, bedrijven en bewoners. Hoeveel ruimte er is en wanneer het net is uitgebreid, verschilt per locatie. Er kan eerder ruimte vrijkomen door flexibele maatregelen.
Wat kunt u als gemeente nu al doen?
Om vanaf 1 oktober 2026 aanvragen te kunnen indienen, adviseren we gemeenten om nu alvast de voorbereidingen te starten:
- Maak een overzicht van woningbouw-, collectieve woonvormen- en onderwijshuisvestingsprojecten die naar verwachting binnen 10 jaar worden gerealiseerd.
- Controleer voor welke projecten al een aanvraag is gedaan en transportcapaciteit is toegekend.
- Verzamel de benodigde projectinformatie voor het doen van een aanvraag.
- Verzamel de benodigde bewijslast voor een prioriteitsaanvraag.
Veelgestelde vragen
- Hoe verloopt de start van Eerder aanvragen vanaf 1 oktober 2026?
Van 1 tot en met 23 oktober 2026 geldt dat gemeenten eenmalig hun aanvragen gecoördineerd kunnen indienen. We verwerken de aanvragen in tijdsblokken. Daarbij kijken we naar het startbouwjaar van het project. Dit is in de praktijk meestal het moment waarop netcapaciteit nodig is en wordt aangevraagd.
Datum
Projecten met start bouwjaar
1 oktober 2026 tot en met 2028 6 oktober 2026 tot en met 2029 8 oktober 2026 tot en met 2030 12 oktober 2026 tot en met 2031 14 oktober 2026 tot en met 2032 16 oktober 2026 tot en met 2033 20 oktober 2026 tot en met 2034 22 oktober 2026 tot en met 2035 Projecten moeten uiterlijk binnen 10 jaar worden opgeleverd.
- Kan ik bij Eerder aanvragen ook KOVA meenemen in mijn aanvraag?
Ja. Kleinschalig onlosmakelijk verbonden activiteiten (KOVA) kunnen worden meegenomen als onderdeel van een woningbouwproject dat wordt ingediend via Eerder aanvragen. Daarbij gelden dezelfde voorwaarden als binnen het maatschappelijk prioriteringskader voor wonen. Per woning kan maximaal 1,3 kilowatt aan KOVA-vermogen worden aangevraagd. Activiteiten moeten:
- kleinschalig zijn;
- onlosmakelijk verbonden zijn met de woningbouwontwikkeling;
- een ondergeschikt karakter hebben ten opzichte van wonen.