Maatschappelijk prioriteren
We prioriteren maatschappelijk bij het verdelen van transportcapaciteit in gebieden waar congestie is. Dit doen we voor zowel kleine als grote aansluitingen op dezelfde manier. Prioriteren doen we omdat de Autoriteit Consument en Markt (ACM) dit heeft vastgelegd in een codebesluit. Zo kunnen organisaties die een belangrijke maatschappelijke functie hebben, een hogere plek krijgen op de wachtlijst voor transportcapaciteit bij congestie. Denk bijvoorbeeld aan woningbouw, scholen, waterschappen en de brandweer.
Op deze pagina
Lees ook
Wat is maatschappelijk prioriteren
Bekijk de video
Wat is maatschappelijk prioriteren?
In delen van ons stroomnet ontstaat een tekort aan transportcapaciteit. Daar is het stroomnet vol. Dit noemen we congestie. Een nieuwe of zwaardere aansluiting past er niet meer bij. Hierdoor komen aanvragen op een wachtlijst. Met maatschappelijk prioriteren kunnen klanten die binnen het prioriteringskader vallen, hoger op de wachtlijst komen. Andere klanten zonder prioriteit moeten hierdoor soms langer wachten.
Belangrijk om te weten
- Maatschappelijke prioriteit geeft alleen een hogere plek op de wachtlijst.
- U krijgt geen voorrang bij het uitvoeren van werkzaamheden.
- Ook met prioriteit kunnen de wachttijden lang zijn.
Staat u bovenaan de wachtlijst? Ook dan kunnen we u pas helpen als er weer ruimte is op het stroomnet. Dit kan jaren duren, afhankelijk van netuitbreidingen of wanneer er ruimte vrijkomt door flexibiliteitsoplossingen.
Wat betekent dit voor u?
Controleer of uw organisatie binnen het nieuwe kader valt. Dat doet u met onze checklist voor maatschappelijk prioriteren. Denkt u op basis van de checklist dat u in aanmerking komt? Dan kunt u voor aanvragen maatschappelijke prioriteit krijgen.
Overheden krijgen voldoende tijd om aanvragen te doen voor toekomstige projecten, zoals de bouw van woningen en scholen. Meer informatie over de nieuwe werkwijze staat op onze pagina Eerder aanvragen.
De 3 categorieën van maatschappelijke prioriteit:
Het doel van het prioriteringskader is om de beperkte transportcapaciteit zo eerlijk mogelijk te verdelen. Zo zorgen we ervoor dat belangrijke maatschappelijke voorzieningen voorrang krijgen. De ACM heeft hierbij verschillende categorieën bepaald voor wie de voorrang geldt.
Categorie 1: congestieverzachters
Dit zijn bedrijven die helpen om ruimte te maken op het stroomnet. Zij gebruiken bijvoorbeeld batterijen of gasgeneratoren. Dit geldt alleen voor grootzakelijke klanten. Op onze pagina over congestieverzachters leest u hier meer over.
Categorie 2: veiligheid
Dit zijn organisaties die nodig zijn voor de veiligheid. Denk aan:
- Elektriciteitsinfrastructuur
- Gezondheidszorg
- Openbare drinkwatervoorziening
- Openbare verlichting
- Telecommunicatie (nationale veiligheid)
- Veiligheidsdiensten
- Verkeersveiligheid (lucht, spoor, water, weg)
- Waterbeheer
- Zeer sensitieve technologie
Categorie 3: basisbehoeften
Onder deze categorie vallen:
- Afvalstoffenbeheer
- Gasinfrastructuur
- Onderwijs
- Openbaar vervoer
- Telecommunicatie (openbare netwerken)
- Warmtevoorziening
- Woonbehoefte
Checklist voor maatschappelijk prioriteren
Met de checklist controleert u eenvoudig of u maatschappelijke prioriteit kunt aanvragen. Zo ziet u snel of uw organisatie binnen het kader valt. Ook leest u welke documenten u moet meesturen met uw aanvraag. Welke documenten dat zijn, verschilt per organisatie. Levert u de juiste en volledige documenten aan? Dan kunnen we uw aanvraag sneller en soepeler behandelen.
Veelgestelde vragen over maatschappelijk prioriteren
- Op basis van welke datum wordt de volgorde van de wachtlijst bepaald binnen de prioriteringscategorie?
De volgorde van de wachtlijst binnen de prioriteitscategorie waar u in valt, wordt bepaald door de datum waarop u een complete aanvraag voor transportcapaciteit heeft gedaan. Dit betekent dat de datum waarop u maatschappelijke prioriteit aanvraagt, geen invloed heeft op uw nieuwe plek op de wachtlijst.
Heeft dit antwoord u geholpen? - Zorgt het nieuwe prioriteringskader ervoor dat woningbouw stil komt te liggen?
Het nieuwe prioriteringskader is er juist om woningbouw en andere belangrijke voorzieningen zo veel mogelijk te helpen. In tijden van schaarste geven we maatschappelijke functies, zoals woningbouw, voorrang op andere aanvragen. Het doel is dus niet om woningbouw stil te leggen.
Woningbouw krijgt voorrang, maar geen garantie
In sommige gebieden is bijna geen capaciteit meer beschikbaar op het energienet. In die gebieden kan het gebeuren dat woningbouwprojecten tijdelijk niet kunnen worden aangesloten. Ook niet als ze prioriteit hebben. Woningbouw krijgt binnen het kader wel een gunstigere positie dan niet-prioritaire aanvragen. Maar dat betekent niet dat we altijd direct kunnen aansluiten.
Eerder aanmelden helpt vertraging voorkomen
Vanaf 1 oktober 2026 kunnen gemeenten en ontwikkelaars woningbouwprojecten eerder in het bouwproces bij ons aanmelden. Zo kunnen we eerder meekijken en samen beter plannen. Dat helpt om onnodige vertraging te voorkomen.
Heeft dit antwoord u geholpen? - Wat kunt u als gemeente nu al doen bij een vol stroomnet?
Ligt uw gemeente in een gebied met een tekort aan transportcapaciteit op het elektriciteitsnet? Houd dan rekening met wachttijden. Het helpt als u:
- als gemeente duidelijk prioriteert en fasert: welke projecten hebben echt als eerste netcapaciteit nodig, welke kunnen later en welke zijn binnen de beschikbare ruimte op het energienet minder kansrijk
- zo netbewust mogelijk bouwt. Door netbewust te bouwen krijgt u geen voorrang, maar u helpt wel om het bestaande energienet zo goed mogelijk te gebruiken voor alle klanten.
Heeft dit antwoord u geholpen? - Hoeveel invloed heb ik als gemeente op de volgorde of timing van projecten?
De volgorde waarin we capaciteit toekennen, ligt voor een groot deel vast. Deze volgorde bepalen we op basis van 2 zaken:
- de prioriteitscategorie volgens het kader van de Autoriteit Consument en Markt
- de datum waarop het transportverzoek is ingediend
(binnen dezelfde categorie geldt: wie het eerst aanvraagt, wordt het eerst beoordeeld)
Hier mogen we als netbeheerder niet van afwijken. Uw invloed ligt vooral in de plannen die u zelf mogelijk maakt en in welk tempo u dat doet. U bepaalt bijvoorbeeld:
- welke plannen u als eerste ontwikkelt of ondersteunt
- welke plannen u wanneer een vergunning krijgt
- onder welke voorwaarden u een vergunning verleent
- welke plannen u (voorlopig) uitstelt
Door hier bewust keuzes in te maken, stuurt u indirect:
- welke projecten een aanvraag bij ons indienen
- en in welke volgorde die aanvragen bij ons binnenkomen
Zo heeft u wel degelijk invloed op de timing en de volgorde van projecten binnen uw gemeente.
Heeft dit antwoord u geholpen?