Kritieke stroomnetten in de praktijk: zo hielden we afgelopen winter het licht aan
Terwijl Nederland momenteel te maken heeft met zomerse temperaturen, blikken we terug op de koudste periode van afgelopen winter. Juist toen stonden verschillende van onze kritieke stroomnetten onder druk. Dit zijn delen van het elektriciteitsnet waar de kans op overbelasting groter is doordat de vraag naar elektriciteit de beschikbare capaciteit dicht nadert. Dankzij uitgebreide voorbereidingen en de inzet van verschillende maatregelen bleef de situatie op deze kritieke stroomnetten ook tijdens de drukste dagen van de winter beheersbaar.
Voorbereid op een winter met kritieke stroomnetten
Voor de winter bracht Enexis in kaart waar op het elektriciteitsnet de grootste risico’s werden verwacht. Het ging om 22 hoogspannings/middenspannings-netdelen (HS/MS-netdelen) en 81 middenspanningsnetdelen waar tijdens koude dagen een hoge belasting voorzien werd.
Om voorbereid te zijn, troffen we vooraf verschillende maatregelen. Zo maakten we extra flexibiliteit beschikbaar, zetten we mobiele batterijen in waar dat mogelijk was, hielden we de vluchtstrook paraat en bereidden we aanvullende maatregelen voor om pieken in het stroomverbruik op te vangen.
Het doel was duidelijk: de beschikbare capaciteit op onze kritieke stroomnetten zo optimaal mogelijk benutten en voorkomen dat klanten hinder zouden ondervinden.
Meerdere maatregelen tegelijk
Toen de temperaturen deze winter daalden en de elektriciteitsvraag toenam, kwamen deze maatregelen direct van pas. Op momenten dat de druk op kritieke stroomnetten opliep, zetten we meerdere maatregelen tegelijk in. Zo verdeelden we vermogen anders over het netwerk om pieken af te vlakken en maakten we gebruik van de beschikbare reservecapaciteit, de zogenoemde ‘vluchtstrook’ van het elektriciteitsnet. Daarnaast werd op piekmomenten gebruikgemaakt van netbewust laden, waardoor de belasting van duizenden publieke laadpalen tijdelijk kon worden verlaagd.
De grootste test in januari
De periode van 7 tot en met 12 januari vormde de grootste test voor onze kritieke stroomnetten. Tijdens deze periode bereikte de elektriciteitsvraag haar hoogste niveau van de winter.
Op de locaties die vooraf als kritisch waren aangemerkt, liep de belasting inderdaad sterk op. Op 6 HS/MS-netdelen en 12 middenspanningsnetdelen werd de reguliere limiet bereikt of overschreden.
Dankzij de inzet van de maatregelen en de beschikbare reservecapaciteit bleef de situatie beheersbaar en konden we overbelasting van het net voorkomen. Daarmee liet de winter zien dat het vroegtijdig voorspellen van knelpunten, gecombineerd met slimme operationele maatregelen, in de praktijk effectief werkt.
Van kritieke stroomnetten in de winter naar uitdagingen in het voorjaar
Waar de uitdaging in de winter vooral lag bij een hoge vraag naar elektriciteit, zien we in het voorjaar en de zomer juist een ander beeld ontstaan.
Op zonnige dagen wordt veel elektriciteit opgewekt door zonnepanelen, terwijl de vraag relatief laag blijft. Vooral in weekenden en op feestdagen kan daardoor lokaal een overschot ontstaan. Ook dat kan leiden tot knelpunten op het net.
Om het net veilig en betrouwbaar te houden, zetten we ook hiervoor verschillende maatregelen in. We sturen onder andere op de hoeveelheid elektriciteit die wordt teruggeleverd aan het net, passen congestiemanagement toe en maken afspraken met klanten om op bepaalde momenten minder elektriciteit terug te leveren. Daarnaast is het soms nodig om opwek tijdelijk af te regelen om de stabiliteit van het elektriciteitssysteem te waarborgen.
Help ons mee om kritieke stroomnetten tegen te gaan
De afgelopen maanden laten zien dat het mogelijk is om kritieke stroomnetten ook onder toenemende druk betrouwbaar te houden. Tegelijkertijd wordt zichtbaar dat er steeds meer inzet nodig is om vraag en aanbod van elektriciteit in balans te houden.
Deze maatregelen helpen om het bestaande net zo goed mogelijk te benutten, maar zijn geen structurele oplossing. Daarom blijven we investeren in nieuwe stations, extra kabels en de uitbreiding van bestaande infrastructuur. Alleen zo creëren we de capaciteit die nodig is voor woningbouw, verduurzaming, economische ontwikkeling en verdere elektrificatie waar dat de beste optie is.
Om deze uitbreidingen sneller mogelijk te maken, hebben we gemeenten en provincies hard nodig. Door procedures voor vergunningen, ruimtelijke inpassing en grondverwerving samen te versnellen, kunnen projecten sneller worden gerealiseerd. Zo kunnen we het elektriciteitsnet sneller uitbreiden en zorgen we er gezamenlijk voor dat inwoners, ondernemers en maatschappelijke voorzieningen ook in de toekomst kunnen rekenen op een betrouwbaar energiesysteem.