Bijmengverplichting groen gas: Enexis vormt coalitie om invoering per 1 januari 2027 te halen

Duurzame moleculen blijven nodig in het energiesysteem

Enexis publiceerde eerder de Groen Gasvisie: een heldere boodschap dat de energietransitie niet alleen over stroom kan gaan. Frank van Dijck, portefeuilleregisseur Duurzame Gassen, vat het samen: “Groen gas is een enabler in het energiesysteem. Het is een duurzaam alternatief voor aardgas met dezelfde kwaliteit, dat gemaakt wordt uit reststromen. En het grote voordeel: het is er ook als de zon niet schijnt en de wind niet waait én het kan via de bestaande gasinfrastructuur van netbeheerders en apparaten van klanten worden gebruikt.”

De kern van de visie is dat duurzame moleculen zoals groen gas nodig blijven om het energiesysteem betaalbaar en uitvoerbaar te houden. “Als we dat allemaal met elektriciteit op zouden moeten lossen, ook die piekvraag in de winter, dan moeten we het elektriciteitsnet nog veel verder uitbreiden. Dat krijgen we gewoon niet voor elkaar en is niet optimaal”, zegt Van Dijck.

Jasper Schoones, adviseur Public Affairs bij Enexis, benadrukt: “Ook voor het leveren van hoge temperaturen, bijvoorbeeld in delen van de industrie, maar ook in de gebouwde omgeving waar alternatieven niet altijd direct mogelijk zijn, kan groen gas helpen. Daarnaast zorgt het voor een systeemvoordeel: duurzame moleculen ontlasten het stroomnet. Dat is belangrijk in een tijd waarin de druk op het elektriciteitsnet in veel regio’s al merkbaar is.”

Bijmengverplichting: van ambitie naar investeringszekerheid

Om de productie van groen gas daadwerkelijk op te schalen, is niet alleen techniek nodig, maar ook marktvraag en zekerheid. Daar moet de bijmengverplichting voor groen gas voor zorgen. In de kern betekent dit dat leveranciers een deel van het gas dat zij leveren vergroenen door groen gas bij te mengen (en daarmee CO₂-reductie te realiseren).

Schoones legt uit waarom dit nodig is: “Groen gas heeft op dit moment nog een hogere prijs dan fossiel aardgas. Subsidies helpen, maar een structurele vraagprikkel om groen gasproducenten zekerheid te bieden ontbreekt nog. De bijmengverplichting moet dat veranderen door een stabiele, langdurige vraag te creëren.” Van Dijck vult aan: “Je wil die markt aan gaan jagen en daar is de bijmengverplichting een belangrijke stap in. De doelstelling voor de bijmengverplichting staat momenteel op 0,8 bcm (billion cubic meters). In combinatie met een hybride warmtepomp kun je daar al zo’n 1,5 miljoen woningen mee verduurzamen.”

Meer zekerheid helpt bovendien ook bij investeringsbeslissingen. Van Dijck noemt een concreet voorbeeld uit de praktijk: “Ik sprak enige tijd geleden met een groen gasproducent, die zei: we hebben de plannen voor de bouw van een installatie helemaal klaarliggen. Maar als de bijmengverplichting weer een jaar wordt uitgesteld, dan zal dit plan ook een jaar stilliggen.” Met andere woorden: zonder bijmengverplichting blijft productiecapaciteit op de plank liggen.

Samen sterker: de coalitie voor snelle behandeling van de wet

Enexis vormde samen met onder andere Platform Groen Gas, Engie en de Vereniging voor Duurzame Warmte een coalitie voor de bijmengverplichting. Schoones: “De aanleiding voor de coalitie was om gezamenlijk de Tweede Kamer op te roepen de bijmengverplichting zo snel mogelijk in behandeling te nemen, zodat de deadline van 1 januari 2027 gehaald kan worden.”

Die timing is belangrijk, omdat de verplichting al vaker is uitgesteld. “Het schuift iedere keer weer een jaar op, en ondertussen komen de deadlines voor de klimaatdoelen steeds dichterbij en is er steeds minder ruimte op het elektriciteitsnet”, zegt Schoones. 

Van Dijck voegt daaraan toe: “Iedere keer een jaar uitstel is ook een signaal. En dat signaal wil Enexis juist doorbreken met een duidelijke omslag naar zekerheid. Daarom vinden we het zo belangrijk om nu te pushen dat de verplichting er echt komt.”

Dat de oproep breed wordt gedeeld, blijkt uit het aantal partijen dat zich aansloot: in totaal 23 organisaties, waaronder provincies, netbeheerders en energieproducenten. Volgens Schoones laat die brede steun zien dat het niet om één belang gaat, maar om een breed gevoelde noodzaak in de keten: “Er is steun van heel veel verschillende partijen. De producerende kant, financieringskant, leveranciers, netbeheerders en provincies. Met zijn allen zien we de noodzaak van groen gas in het energiesysteem.”

Enexis merkt ook dat de coalitie helpt om de urgentie van de verplichting te benadrukken. Schoones ziet dat er in Den Haag daadwerkelijk extra druk op komt om de behandeling op tijd te organiseren. “Zo werd recent in de Tweede Kamer expliciet gesproken over vaart maken met de regeling richting 2027, met als resultaat dat de debatten hierover ook zo snel mogelijk worden ingepland.” De boodschap van de coalitie is dus ook geland in het politieke proces en blijft de komende periode leidend in onze inzet.

Wat Enexis nu al doet om opschaling mogelijk te maken

Hoewel de bijmengverplichting vooral een markt- en beleidsinstrument is, heeft Enexis als netbeheerder ook een praktische rol. Enexis wil klaarstaan om de groei van groen gas-invoeding veilig en betrouwbaar mogelijk te maken. Van Dijck onderstreept dat Enexis niet “rustig kan afwachten”: “Wij zien echt wel dat duurzame moleculen een heel belangrijk onderdeel zijn van dat toekomstbestendig energiesysteem. Daar hebben we groen gas, waterstof en ook warmte gewoon voor nodig.”

In de praktijk betekent dat: voorbereid zijn op meer invoedpunten, kijken waar het netwerk groen gas kan opnemen en waar mogelijk aanpassingen nodig zijn. Enexis’ inzet is erop gericht om de randvoorwaarden voor invoeding op orde te hebben, zodat projecten die wél door kunnen, niet onnodig stranden op aansluit- of netbeperkingen.

Wat gemeenten en provincies kunnen doen (en waarom hun stem telt)

Regionale overheden spelen een belangrijke rol in het opschalen van groen gas. Juist lokaal en regionaal kunnen zij de voorwaarden voor projecten versnellen. Van Dijck adviseert: “Wijs ruimte aan voor productie, zorg voor afstemming met de omgeving en versnel de procedures en vergunningverlening.”

Schoones sluit af: “Gemeenten kunnen bovendien impact maken door hun stem te laten horen richting Den Haag. Help dus om de randvoorwaarden lokaal op orde te brengen en laat in Den Haag horen dat de bijmengverplichting snel nodig is om de markt in beweging te krijgen.”